ทำไมรถ EV ต้องส่งเสียงแปลกๆ ตอนวิ่งช้า? รู้จัก AVAS ฟีเจอร์เตือนภัยเพื่อคนเดินถนน

สำหรับผู้ที่เคยสังเกตหรือเริ่มขับรถยนต์ไฟฟ้า (EV) อาจเคยสงสัยกับเสียงสังเคราะห์แปลกๆ สไตล์ไซไฟที่มักจะดังขึ้นมาเมื่อรถเคลื่อนตัวด้วยความเร็วต่ำในลานจอดรถ หรือเปลี่ยนโทนเสียงไปเมื่อใส่เกียร์ถอยหลัง เสียงเหล่านี้ไม่ได้มาจากมอเตอร์ไฟฟ้าโดยตรง และไม่ได้เปิดไว้เพื่อความสปอร์ต แต่เป็นระบบความปลอดภัยที่ถูกบังคับใช้ตามกฎหมายสากล

จุดเริ่มต้นจากความ “เงียบเกินไป”

ในย่านความเร็วต่ำ รถ EV ไม่มีเสียงการทำงานของเครื่องยนต์หรือระบบท่อไอเสียเหมือนรถยนต์สันดาปทั่วไป ขณะที่เสียงลมปะทะตัวถังและเสียงยางบดถนนก็ยังไม่ดังพอ ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อคนเดินเท้า ผู้สูงอายุ หรือผู้พิการทางสายตาที่ไม่สามารถรับรู้ได้ว่ามีรถกำลังเข้าใกล้

ระบบ AVAS คืออะไร?

หน่วยงานด้านความปลอดภัยทางถนนอย่าง NHTSA ของสหรัฐฯ และสหภาพยุโรป (EU) จึงกำหนดให้รถ EV และรถไฮบริดทุกคัน ต้องติดตั้งระบบ AVAS (Acoustic Vehicle Alerting System) โดยระบบจะใช้ลำโพงภายนอกปล่อยเสียงสังเคราะห์เพื่อเตือนผู้คนรอบข้าง

ตามข้อกำหนดของ EU ระบบจะทำงานอัตโนมัติ ตั้งแต่เริ่มสตาร์ตรถไปจนถึงความเร็วประมาณ 20 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และขณะถอยหลัง เมื่อรถทำความเร็วสูงกว่านั้น เสียงลมและเสียงยางจะเริ่มดังพอขึ้นมาแทนที่ ทำให้ระบบหยุดปล่อยเสียงเตือนโดยอัตโนมัติ

เอกลักษณ์เสียงและฟังก์ชันบอกความเร็ว

กฎหมายไม่ได้บังคับเสียงรูปแบบเดียว ทำให้แต่ละค่ายรถยนต์สามารถออกแบบเอกลักษณ์เสียง (Sound Signature) ของตัวเองได้ ไม่ว่าจะเป็นเสียงคล้ายยานอวกาศ หรือเสียงสังเคราะห์ที่นุ่มนวล โดยระดับความดังและความถี่ของเสียงจะเปลี่ยนไปตามระดับความเร็วและทิศทางของรถ ทำหน้าที่คล้าย “เรือนไมล์แบบส่งเสียง” ให้คนภายนอกรู้ว่ารถกำลังเร่ง หยุด หรือถอยหลัง

มุมมองของผู้ใช้งาน

ในกลุ่มผู้ใช้รถ EV มีทั้งผู้ที่ชื่นชอบเพราะรู้สึกถึงความล้ำสมัย และผู้ที่มองว่าเสียงก้องในอาคารจอดรถสร้างความรำคาญ รวมถึงยังมีเจ้าของรถบางส่วนที่เข้าใจผิดคิดว่าเป็นเสียงหอนจากการทำงานของมอเตอร์ไฟฟ้า

สรุปแล้ว เสียงเตือนความเร็วต่ำของรถ EV จึงไม่ใช่ความผิดปกติทางเทคนิค แต่คือฟีเจอร์ความปลอดภัยที่ทำหน้าที่แทนเสียงเครื่องยนต์สันดาป เพื่อส่งสัญญาณบอกคนรอบข้างว่า “มีรถกำลังเคลื่อนที่อยู่ใกล้ๆ” นั่นเอง